Bij het woord pentest denken veel organisaties aan een hacker achter een laptop. Bij red teaming denken ze aan hetzelfde, maar dan groter en spannender.
Dat beeld mist de belangrijkste keuze. Een pentest begint meestal bij een afgebakende route of maatregel. Red teaming begint bij iets dat beschermd moet blijven en geeft meerdere specialisten ruimte om daar via verschillende routes naartoe te werken. Digitaal, fysiek en menselijk kunnen daarbij in elkaar overlopen.
De beste aanpak is niet de methode met de zwaarste naam. Het is de test die de echte onzekerheid wegneemt.
Een fabriek met één concrete vraag
Stel: een producent wil weten of een onbevoegde de controlekamer kan bereiken. De toegangsdeuren zijn vernieuwd en de bezoekersprocedure is aangepast. Dan is een gerichte fysieke pentest logisch. De test onderzoekt de route naar die ruimte, het gedrag rond de toegang en de alarmopvolging.
Dezelfde producent kan een bredere vraag hebben: kan een voorbereide tegenstander het productieproces beïnvloeden, ongeacht of hij begint bij een leverancier, een medewerker, de website of een achterdeur? Dan ontstaat een red-teamvraag. Het beschermde doel staat vast, maar het team krijgt binnen afgesproken grenzen vrijheid om de meest kansrijke route te zoeken.
Dat verschil bepaalt de voorbereiding, de mensen, de kosten en de looptijd.
Wat een pentest goed doet
Een pentest geeft diepgang binnen een heldere afbakening. Dat kan digitaal, fysiek of hybride zijn. Een digitale penetratietest kan één applicatie of infrastructuur onderzoeken. Een fysieke penetratietest kan de route naar een ruimte of bedrijfsmiddel testen. Een hybride test verbindt beide wanneer een fysieke toegang digitale gevolgen kan hebben.
De opdrachtgever weet vooraf vrij precies welke vraag wordt beantwoord. Daardoor blijven tijd en budget beter beheersbaar en zijn verbeteracties meestal direct aan een proces of maatregel te koppelen.
Een pentest past ook goed bij een nieuwe locatie, een eerdere bevinding of een maatregel waarvan de werking nog nooit is aangetoond.
Wat is red teaming en wanneer laat het meer zien?
Red teaming is een realistische aanvalssimulatie: een team gedraagt zich als een echte tegenstander en probeert binnen afgesproken grenzen een beschermd doel te bereiken. Het is vooral waardevol wanneer losse maatregelen al zijn getest, maar onzeker blijft of het geheel standhoudt. Het team werkt vanuit een realistisch daderbeeld en een doel. Niet “test deur A”, maar “kan een voorbereide tegenstander de productieplanning bemachtigen zonder tijdig te worden gestopt?”
Uit de praktijk
Uit openbare bronnen waren de naam en het logo van een contractpartij van een datacenter te achterhalen. Met nagemaakte bedrijfskleding en een gereedschapskist kwam de auditor binnen via de leveranciersingang. Binnen volgde een wissel: de bedrijfskleding ging uit, een nagemaakte bezoekerspas om. In die hoedanigheid was meelopen met medewerkers voldoende om tot in de zwaarder beveiligde zones te komen. Het waren losse stappen, maar samen vormden ze één route.
Daarbij worden ook detectie en reactie zichtbaar. Ziet iemand de verkenning? Worden signalen uit IT, receptie en security met elkaar verbonden? Wie neemt een besluit wanneer er nog geen volledig bewijs is?
Uit de praktijk
Een organisatie investeert in sterke digitale beveiliging. Het red team begint niet online, maar bij een leverancier die regelmatig op locatie komt. Via een geloofwaardig onderhoudsverzoek wordt fysieke toegang onderzocht. De waarde van de test zit niet alleen in de toegang, maar in de vraag of losse signalen ergens samenkomen.
Red teaming vraagt meer volwassenheid. Zonder eigenaar, herstelcapaciteit en bestuurlijk draagvlak wordt het snel een indrukwekkend verhaal waar te weinig mee gebeurt.
Wat kost het en hoe lang duurt het?
Een vaste prijs zonder context zou schijnzekerheid zijn. De kosten hangen af van locaties, doelen, specialismen, voorkennis, toegestane technieken en rapportage. Wel is de verhouding helder: een gerichte pentest vraagt doorgaans minder mensen en minder voorbereiding dan een red-teamtraject.
Een digitale pentest duurt doorgaans één tot enkele weken van intake tot rapportage. Een fysieke test loopt meestal enkele weken, een hybride test drie tot acht weken, afhankelijk van het aantal locaties. Red teaming duurt, afhankelijk van white-box of black-box aanpak, vaak enkele weken tot maanden. Een black-boxtest kost meer voorbereiding omdat het team zelf informatie moet verzamelen.
Vraag bij een offerte dus niet alleen naar een totaalbedrag. Vraag welk beschermd belang, hoeveel locaties, welke aanvalsroutes en hoeveel specialistische inzet in de begroting zitten. Dan worden prijzen vergelijkbaar. Wil je meer weten over de kosten? Mail naar info@cocoon.nl.
Gaat er iets kapot of ligt het werk stil?
Dat hoeft niet. Vooraf worden de spelregels vastgelegd: wat mag wel, wat mag niet, hoeveel verstoring is acceptabel en wanneer stopt de test direct? Een vaste contactpersoon van de opdrachtgever is tijdens de uitvoering bereikbaar, wordt op de hoogte gehouden en kan de test op elk moment stoppen.
Een realistische test hoeft niet tot maximale schade door te gaan. Vaak kan het team met gecontroleerd bewijs aantonen dat een vervolgstap mogelijk was. Dat is voldoende om het risico te bespreken zonder het primaire proces onnodig te raken.
Voor een red-teamopdracht gelden minimaal deze voorwaarden:
- een schriftelijke opdrachtbevestiging;
- een aangewezen contactpersoon die van de opdracht op de hoogte is;
- een plan van aanpak waarin het scenario nauwkeurig is vastgelegd;
- rules of engagement waarin helder staat wat wel en niet is toegestaan, en wat buiten scope blijft;
- een vrijwaring;
- een minimale doorlooptijd.
Die afspraken zijn geen formaliteit. Ze maken het verschil tussen professioneel testen en een cowboyactie.
Kies onafhankelijk van het aanbod
Wie alleen een digitale leverancier vraagt wat nodig is, krijgt waarschijnlijk een digitale oplossing. Wie alleen bouwkundige beveiliging verkoopt, kijkt naar muren en deuren. Die verkoopt wat hij heeft, niet vanzelf wat de organisatie nodig heeft.
Een onafhankelijke keuze begint bij het beschermde belang, het dreigingsbeeld en de beslissing die na de test moet worden genomen. Soms is een mystery visit genoeg. Soms een gerichte pentest. En soms rechtvaardigt het risico een team dat meerdere routes tegelijk onderzoekt.
De beste test is groot genoeg om de echte vraag te beantwoorden en klein genoeg om verantwoord uit te voeren.
Meer weten over de passende vorm? Bekijk het overzicht van pentesten en audits of bespreek de testvraag vertrouwelijk.
Veelgestelde vragen
Is red teaming altijd beter dan een pentest?
Nee. Voor een afgebakende maatregel levert een pentest vaak sneller en goedkoper een bruikbaar antwoord. Red teaming past bij een breder doel en meerdere mogelijke routes.
Kan een fysieke aanval onderdeel zijn van red teaming?
Ja, wanneer het dreigingsbeeld, de opdracht en de spelregels dat rechtvaardigen. Een red team kan fysieke, digitale en menselijke routes combineren.
Wat moet in een offerte voor red teaming staan?
Minimaal het doel, de scenario’s of aanvalsvrijheid, locaties, specialismen, looptijd, spelregels, rapportage en hertest. Zonder die onderdelen is een prijs slecht te vergelijken.